inspiratie 3.0 (4): Engage me

Wat is er voor nodig om leerlingen in beweging te brengen? Weinig. Leerlingen willen namelijk graag leren; willen uitgedaagd worden. Maar dan wel graag op een manier die aansluit op de behoeften van de 21e eeuw. In onderwijs 3.0 wordt de nadruk gelegd op vaardigheden die doorslaggevend zijn voor succes in de maatschappij van morgen: creativiteit, samenwerking, communicatie, kritisch denken, ict-geletterdheid, cultureel bewustzijn. Leerlingen willen aangesproken worden - graag zelfs - op hun groeiend vermogen om eigen leerprocessen ter hand te nemen, nieuwe oplossingen te bedenken, nieuwe werkvormen en media te gebruiken. Roepen uit: "Engage me!" Daag me uit.



* de video bevat trouwens een leuke verwijzing naar de geweldige video van Bob Dylan's Subterranean Homesick Blues. (nu op youtube o.a. via http://youtu.be/RS8S1FPSQV0, maar Dylan's video's worden regelmatig verwijderd, dus de URL kan verouderd zijn)

sociale media in het onderwijs. (1)

Deze week bezocht ik het jaarlijkse congres van de Vereniging van Lerarenopleiders Nederland (VELON). Op dit congres leek "social media" een soort emerging topic. Drie dagen later betrad ik een andere wereld: voor een groep propedeusestudenten lijken social media geen geheimen te hebben. Natuurlijk moeten ze het leraarsvak nog in de vingers krijgen en hebben ze moeite om de toepasbaarheid van social media in het onderwijs te benoemen. Maar de terughoudendheid/ weerstand, daar merk je weinig van.
Over toepassing van social media in de klas is, in tegenstelling tot wat het congres deed vermoeden, toch al veel verschenen. o.a. door Erno Mijland: "Sociale Media in het Onderwijs", of kortweg SMIHO. Een bundeling ideeen is te downloaden via http://tinyurl.com/smiho-pdf

inspiratie 3.0 (3): Schools killed creativity

De Ted-talk van Ken Robinson "schools killed creativity" is alweer 6 jaar oud, maar trekt nog steeds duidenden bezoekers per week. De video is inmiddels al door meer dan 8,5 miljoen mensen bekeken. Hij raakt een gevoelige snaar: "my contention is, that all kids have tremendous talents. And we squander them, pretty ruthlessly... my contention is, that creativity now is as important as literacy, and we should treat it with the same status." 19 minuten lang komen er interessante (en grappige) uitspraken voorbij, die ruim voldoende voer bieden om eens kritisch naar het onderwijs van nu te kijken.

inspiratie 3.0 (2): De ideale school

"Hoe ziet een ideale school er uit? Dus meteen moet ik zo’n school als een gegevenheid beschouwen. Is een school eigenlijk wel de plek om te leren? Want iedereen denkt bij een school aan een bepaald gebouw, meestal een wat verouderd gebouw, meestal niet het gezelligste gebouw, dikwijls ook met een geurtje van goedkope poetsproducten. Blijkbaar aanvaarden we dus al voordat we echt de discussie aangaan, dat een school een gegevenheid is. Zouden we beter daar niet eens een vraag stellen?"
Martin Valcke, hoogleraar onderwijskunde aan de Universiteit van Gent, schiet vol uit de startblokken. In een video van een kleine 15 minuten leidt hij ons langs de belangrijkste elementen die de ideale school van de toekomst vormgeven.


JET - Onderwijs in 2020 - Martin Valcke over 'ideaal onderwijs' from Steunpunt Jeugd on Vimeo.

inspiratie 3.0 (1): 21st century skills

Vergeet de vakken, vergeet de "traditionele" indeling. Deze voldeed prima in de 19e en 20e eeuw. In de 21e eeuw zoeken organisaties, partnerships, communities naar leerbenaderingen die beter aansluiten bij de eisen van de toekomst. Een van de initiatieven is het project "21 learners - 21 jongeren over 21st century skills". Rondom een kern van taal en rekenen worden zeven competenties verder uitgewerkt:
- Samenwerken;
- Probleemoplossend vermogen;
- ICT geletterdheid;
- Creativiteit;
- Kritisch denken;
- Communiceren;
- Sociale en culturele vaardigheden.

Meer over het project op:http://innovatie.kennisnet.nl/21-learners/over-het-project
De discussienota, die ten gronslag ligt aan het project, brengt resultaten van eerdere onderzoeken op dit gebied samen (o.a. van OECD, P21 en ATCS). Deze nota is te vinden op: http://onderzoek.kennisnet.nl/attachments/2189289/21_st_century_skills_discussie_paperNL__def.pdf

cortisol

Even mezelf bijscholen, tussen krentenbol en boterham met mortadella. Zonder te kruimelen hang ik boven het laatste nummer van het tijdschrift "12 tot 18" (december 2011). Korte artikeltjes, die het beginpunt zijn van een internetzoektocht naar meer, meer, meer; dan weer een tinteling (/schok) van herkenning teweeg brengen. De stemming zit er meteen al goed in, als ik op pagina 16-17 een korte inleiding lees over het promotie-onderzoek naar scaffolding-strategieen van Janneke van de Pol. Klik - klik, en ik ben op haar profielpagina van de uva (http://home.medewerker.uva.nl/j.e.vandepol/). Daar staat nog meer materiaal, ga ik zeker eens gebruiken, klik - gebookmarked.

Verder lezen. "Houdt je brein in beweging", roept pagina 42. Ah leuk, breinleren en zo, staat volop in de belangstelling, iets nieuws te bieden? Maar het artikel slaat een heel ander pad in. Gaat over professionaliseren van mensen boven de 45 jaar in het onderwijs. Een deel kan ik van harte onderschrijven: "veel mensen in het onderwijs kampen met stress...Wie voortdurend stress heeft, maakt een teveel van het stresshormoon cortisol aan. En dat werkt blokkerend. Het heeft een negatieve invloed op je planningsvermogen, je rationeel en creatief denkvermogen en de mogelijkheid om adequaat te reageren op alles wat op je afkomt."

Het kwartje valt. Is dat wat ik de laatste tijd zo vaak ruik als ik door de gangen van de lerarenopleiding loop: cortisol?

genie

Ik ken iemand die bezig is met een cursus Engels en bij wijze van oefening, of zelfprofilering, of omdat ie tijd over heeft om met z'n iPad te spelen, strooit met citaten (Engelstalig) van beroemde personen. Hij slingerde dit citaat van Einstein weer eens de wereld in: "Everyone has talent: if you judge a fish on its ability to climb a tree it will live its whole life believing it is stupid". Als ik zoiets lees, denk ik
1. Is dit wel een citaat van Einstein?
2. In welke context moet ik dit lezen?
3. Hoe zit dat met boomklimmende vissen?

Wat betreft 1. ben ik niet de enige die zich dat afvraagt. Als ik het citaat in google intyp, kom ik in ieder geval ook vaak de variant tegen waarin "believing" is vervangen door "thinking". Jennifer Boyer (http://www.jenniferboyer.com/QuotesWriting.html) herkent het citaat in het boek "the rhythm of life" van Matthew Kelly, en vraagt zich, net als ik, direct af: "Did Einstein actually say this quote? If so, where did he say or write it? I haven’t been able to find a proper attribution, so perhaps it’s apocryphal."


De tweede kanttekening: In welke context moet ik dit citaat lezen? Duidelijk is, dat het aan de voorkant geamputeerd is. De voorafgaande zin wordt vaak bij het citaat betrokken: "Everybody is a genius. But". (ook hier weer varianten: everyone). OK, genialiteit is de context dus. Maar wat moet ik hier nu mee? Als een vis zwemt is-ie geniaal, als een aap klimt is-ie geniaal, als een militair zonder vragen te stellen z'n geweer leegschiet op alles dat beweegt is-ie geniaal, als een docent gewoon lesgeeft en zich verder niet bemoeit met het organisatiebeleid is-ie geniaal. Iedereen doet in zijn eigen kleine hokje zijn eigen ding, de wereld is overzichtelijk, en iedereen is geniaal. Niet zo gek dat Elizabeth Barrett Browning zich afvraagt: "Since when was genius found respectable?"

Op zoek dus naar een andere invulling van het genie, eentje die niet lijdt onder al te nadrukkelijke begripsdevaluatie. Een invulling waarin boomklimmende vissen gewaardeerd worden: "Genius is the capacity for seeing what is not there" (George Stewart). De vis is niet stupid, maar ziet dingen die anderen niet zien, is bereid mogelijkheden te onderzoeken waar anderen omheen lopen. De vis wordt gehoond: "The public is wonderfully tolerant. It forgives everything except genius." (Oscar Wilde). En zo gebeurt het, dat "when a true genius appears in the world you may know him by this sign: the dunces are all in confederacy against him." (Jonathan Swift).
Het citaat van Einstein wordt geparafraseerd in een cartoon in het boek van Geerligs (1e druk 1980), dat nog op veel lerarenopleidingen wordt gebruikt. We zien een man achter een tafeltje met tegenover hem een ekster, een aap, een marabu, een olifant, een vis, een zeehond en een hond. Op de achtergrond staat een boom. De man instrueert: "Om eerlijk te kunnen selecteren krijgen jullie allemaal dezelfde opdracht: klim in de boom". De boodschap is dat je als docent onderscheid moet maken tussen leerlingen. De verborgen boodschap is dat je van een vis niet verwacht dat-ie in een boom kan klimmen. De docent op de lerarenopleiding wordt geconditioneerd om hokjes te plaatsen, de wereld overzichtelijk te maken, en iedereen het valse stempel "geniaal" te geven. De werkelijkheid is precies omgekeerd: deze manier van onderwijs ondermijnt de ontwikkeling van genialiteit. Het onderwijs heeft docenten nodig die op zoek gaan naar boomklimmende vissen.